< Geri
online psikolog logo white
Yaşam

Gelecek Kaygısı Nedir? Nasıl Yenilir?

İçindekiler


Gelecek kaygısı en genel anlamı ile bu durum gelecekteki bir olayla ilgili aşırı endişedir. Bu sadece maddi durumlardan değil manevi sebeplerden dolayı da meydana gelebilmektedir. Yeni bir iş gibi planlanmış bir olay veya sevilen birinin kaybı gibi potansiyel bir tehdit olabilir. Birçok anksiyete bozukluğu türü ile ortaya çıkar.

Çoğu insan gelecekteki olayları veya durumları bir dereceye kadar merak etme ve hatta strese sokma eğilimindeyken aşırı düzeyde beklenti kaygısı, bir kişinin günlük yaşamını ve işleyişini olumsuz etkileyebilir.

Gelecek kaygısı, bir olay ya da durum üzerine ileri seviyede kaygı hissetmedir. Bu bakımdan farklı yaş gruplarında ve cinsiyetlerde, yaşamın farklı zaman aralıklarında gözlemlenebilecek bir durumdur. Gelecek ile alakalı bir miktar endişe genel olarak kabul edilebilir sayılmaktadır. Bu durum zaman zaman depresyon ile de sonuçlanabilmektedir. Ne var ki bu durum olumsuz neticelere odaklanma eğiliminde olan aşırı ya da zayıflatıcı bir endişe seviyesini tanımlamaktadır.

Gelecek Kaygısı Hangi Durumlarda Görülür?

Geleceğe ait kaygısı taşımakta olay bireyler, herhangi bir olaydan saatler, günler, haftalar ya da aylar önce kendini kaygılı, endişeli bir ruh halinde görebilir. İnsanlar aşağıdaki durumlardan önce beklenti kaygısı yaşayabilir:

  • İş toplantıları veya sunumlar
  • Röportajlar
  • Müzikal veya atletik performanslar
  • Önemli bir tarih veya sosyal etkinlik
  • Normal yaşam seyrinde

Ancak sadece bunlarla da sınırlı değildir. Bireyler bunların yanı sıra aşağıdakiler gibi gelecekte meydana gelebilecek potansiyel durumlar üzerine de gelecek kaygısı taşıyabilir:

  • Doğal afetler
  • Saldırıya uğramak
  • Sevilen birinin ölümü
  • Ayrılık

Ne var ki unutulmaması gereken bir durum gelecek kaygısı bir bozukluk olmadığıdır. Aksine sosyal kaygı bozukluğu gibi diğer kaygı bozukluklarının bir semptomu olarak tanımlanmaktadır.

Gelecek Kaygısı Belirtileri Neler?

Gelecek Kaygısı Belirtileri Neler

Gelecek kaygısı yaşayan bireyler sıklıkla gelecek üzerine gergin, endişeli ya da korkulu hissedebilir. İnsanlar ilerleyen tarihlerdeki olaylar ile alakalı en kötü neticeler üzerine yoğunlaşır ve bunun üzerine zamanını kaybeder.

Gelecek kaygısı tecrübe edenler, genel anlamda bir kişiden diğerine farklılık gösterebilen başka kaygı belirtileri göstermektedir. Her anksiyete bozukluğunun yoğunluğu ve süresi değişebilen kendi semptomları taşır, bu nedenle kişiden kişiye göre bu kaygı durumu değişmektedir. Bazı kaygı belirtileri genel anlamda şu şekilde örnek halinde verilebilir:

  • Endişe veya korku duyguları
  • Gergin veya gergin hissetmek
  • Huzursuzluk veya sinirlilik
  • En kötüsünü tahmin etmek
  • Tehlike belirtilerine karşı dikkatli olmak
  • Nefes darlığı
  • Baş ağrısı, yorgunluk ve uykusuzluk
  • Terleme, titreme ve seğirmeler

Tüm bunlar, gelecek kaygısı belirtileri arasında önemli durumlardır. Ancak belirtilerin kişiden kişiye göre değişebileceği de unutulmamalıdır.

Gelecek Kaygısı Neden Olur?

Gelecek kaygısı neden olur sorusuna gelecek olursak, normal bir insan süreci ve strese bir tepkidir. Anksiyete, yalnızca bir kişinin refahını ve işleyişini etkileyen aşırı korku veya endişeleri içerdiğinde bir sorun haline gelir. Gelecek kaygısı, aşağıdakiler gibi diğer kaygı bozukluklarının bir belirtisidir:

  • Yaygın anksiyete bozukluğu. Herhangi bir yılda nüfusun yüzde 3,1'ini etkileyen bu durum, çeşitli aktivite ve olaylar hakkında sürekli ve aşırı kaygıya neden olur.
  • Sosyal kaygı bozukluğu. Kaygı ve utanma veya özbilinç nedeniyle sosyal durumlardan kaçınma ile karakterizedir.
  • Fobileri olan kişiler, belirli bir nesne, yer veya durumun varlığını beklediklerinde veya bunların mevcudiyetinde olduklarında büyük endişe ve korku yaşar.

Bununla birlikte uzmanlar hala kaygı bozukluklarının nedenlerini tam olarak anlamış değildir. Ancak, aşağıdakilerin bir kombinasyonundan kaynaklanabilir:

  • Genetik
  • Yaşam deneyimleri
  • Tıbbi durumlar
  • İlaçlar

Tüm bunlar gelecek kaygısı nedenleri arasında bulunmaktadır. Bunlara ilave olarak anksiyete bozuklukları için risk faktörleri şunları içerir:

  • Ailede anksiyete bozukluğu öyküsü
  • Diğer akıl sağlığı sorunlarına sahip olmak
  • Travma veya yüksek düzeyde stres yaşamak

Dolayısıyla bu gibi durumlarda daha fazla özen göstermek gerekir.

Gelecek Kaygısı Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis aşamasında Psikiyatr veya psikolog gibi bir doktor veya ruh sağlığı uzmanı anksiyete bozukluğunu teşhis edebilir. Tanı koymak için şunları yapabilir:

  • Psikolojik değerlendirme yapma
  • Amerikan Psikiyatri Birliği'nin Mental Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabındaki (DSM-5) kriterlerle semptomları karşılaştırma
  • Semptomların fiziksel bir nedenini ortadan kaldırmak için kan testleri veya diğer testler yapma

Ayrıca bunların yanı sıra farklı teşhis yöntemleri de ek olarak yer alabilir. Bunlar hastalara göre özel bir şekilde belirlenerek yapılır.

Gelecek Kaygısı ile Başa Çıkma İpuçları

Gelecek Kaygısı İle Başa Çıkma

Gelecek kaygısı ile başa çıkmanın bir çok yolu mevcut. İlerleyen tarihlere dair beklenti kaygısı olan kişilerin korkularını azaltmalarına ve gelecekle ilgili belirsizlikle başa çıkmalarına yardımcı olabilecek pek çok konu vardır.

Temel ihtiyaçlarınıza yoğunlaşın

İyi kişisel bakım, temel ihtiyaçlarla ilgilenmekle başlar. Mümkün olduğunda stres kaynaklarını azaltmalı, bunlardan uzak durulmalıdır. Bunun haricinde dengeli bir diyet yapmak da hiçbir zaman unutulmamalıdır. Ayrıca kaygıyı daha da kötüleştirebilecek olan kafein ve şekeri de limitlemek tavsiye edilir. Araştırmalar, kaygıyı azaltabileceğini gösterir. Bu nedenle, düzenli olarak egzersiz yapmalıdır.

Uyku kaygısı olanlar için bir diğer önemli alandır. Her gece aynı saatte yatıp her sabah aynı saatte uyanmalı, böylece bir rutin düzen oluşturmaya gayret göstermelidir. Her zaman yeterince uyku almaya dikkat edilmelidir.

Bununla birlikte, beklenti kaygısı uyku bozukluğuna ve uykusuzluğa neden olur ve uyku eksikliği kaygıyı kötüleştirir. Kronik uyku bozukluğu ile mücadele eden kişiler, farkındalık aktiviteleri yardımcı olmazsa bir doktora görünmelidir.

Gevşemeye Çalışın

Gevşemeye yardımcı olacak teknikler zamanla kaygıyı azaltabilir. Bu bakımdan gelecek kaygısı için neler yapılabilir için yanıtlardan bir tanesidir. Bunlar ayrıca uyku kalitesini de artırırlar. Genel anlamda söz konusu teknikler şunları içerir:

  • Derin nefes
  • İlerleyici kas gevşemesi
  • Güdümlü görüntü
  • Topraklama teknikleri

Kişiler söz konusu metotlar üzerine bir terapistten daha ayrıntılı bilgi sahibi olabilir. Ek olarak her aşamada rehberlik etmeye yardımcı olabilecek çok sayıda uygulama veya çevrimiçi video da yer almaktadır. Ne var ki söz konusu metotların kaygı tedavisi olmadığını da her zaman hatırlanmalıdır. Bu bakımdan insanların onları yanlış kullanırsa, istenmeyen sonuçlar elde edebilir.

İdeal olarak, insanlar bu egzersizleri endişeli hissettikleri zamanlar yerine belirli programlanmış zamanlarda uygulamalıdır. Bir sağlık uzmanı, bir kişinin gevşeme tekniklerini bilinçli bir şekilde bilişsel davranış terapisine veya maruz bırakma terapisine dahil etmesine yardımcı olabilir.

Günlük Tutma

Günlük tutma da gelecek kaygısı nasıl giderilir için verilebilecek yanıtlardan bir diğeridir. Çünkü insanların kaygılarını azaltmalarına ve korkularını ve tetikleyicilerini bulma gibi hususlarda onlara deste verebilir.

Özellikle kaçınma bozukluğu olan bireylerde bunu eğitimli bir akıl sağlığı uzmanının rehberliğinde gerçekleştirmesi tavsiye edilir.

Kendine Şefkat Gösterme

Kendine şefkat  gösterme de gelecek kaygısı nasıl giderilir için verilebilecek cevaplardan bir tanesidir. Bunun kelime anlamı yani olumsuz durumlarda kendine nezaket ve özenle davranmaktır. Böylece kişiler gelecek kaygısının da önüne geçebilir veya bunu daha da hafifletebilir.

Söz konusu uygulamayı yapmanın pek çok yolu yer almaktadır. Onlardan bir tanesi, gelecek kaygısı yaşayan bir arkadaşa nasıl davranabileceklerini araştırarak bunu ayrıntılı bir şekilde öğrenmektir. Genel anlamda pek çok kişi çevresine göre kendilerine olduğundan daha nazik bir şekilde davranmaktadır. Bu alıştırma öz-şefkatin önemini vurgular.

Durumun Sorumluluğunu Alma

İnsanlar bazen sorumluluklarının farkında olsa da bunları reddedebilmektedir. Bu da gelecek kaygısı gibi durumlara neden olabilmektedir. İnsanlar gelecekteki bir olay veya durum hakkında endişe duyduklarında ortaya çıktığı için, durumun sorumluluğunu üstlenmek yardımcı olabilir.

Örneğin, birisi bir iş görüşmesi için endişeliyse, bir arkadaş veya aile üyesiyle görüşme sorularını yanıtlamak için pratik yapmak yararlı olabilir.

Gelecek Kaygısı Nasıl Tedavi Edilir?

Gelecek Kaygısı Nasıl Tedavi Edilir

Anksiyete bozuklukları yüksek oranda tedavi edilebilir. Birincil tedavilerden bir tanesi terapidir. Terapi esnasında birey stres ve kaygı kaynaklarının neler olduğunu, kendinde bunun neden meydana geldiğini fark edebilir.

Bununla sınırlı kalmadan terapistler ek olarak insanların sağlıklı başa çıkma yöntemlerini fark etmelerini de destekleyebilir. Bir takım terapi metotları kaygı için diğerlerinden daha etkili bir yapı gösterebilmektedir. Genel anlamda bunlar hastalara göre özel bir şekilde belirlenerek uygulanır.

SSS

Gelecek Kaygısı Hangi Konularda Görülür?

Gelecek kaygısı önemli iş toplantılarından iş görüşmelerine kadar pek çok yerde görülebilir. Sadece maddi alanlarda değil insanlar arasındaki ikili ilişkilerde de, ilişki geleceğine dair yaşanabilir.

Gelecek Kaygısı Kimlerde Olur?

Gelecek kaygısı farklı yaş ve meslek gruplarında, cinsiyetlerde gözlemlenebilecek bir durumdur. Bu bakımdan geniş bir yelpazeyi etkileyebilir.

Gelecek Kaygısı Ne Zaman Olur?

Genel anlamda gelecek kaygısı hayatın farklı dönemlerinde gözlemlenebilecek bir durumdur, bu bakımdan hayatın herhangi bir döneminde meydana gelebilir.

Gelecek Kaygısı Belirtileri Neler?

Genel anlamda gelecek kaygısı belirtileri şu gibi konuları içine almaktadır, ancak bunlar kişiden kişiye değişebilir:

  • Endişe veya korku duyguları
  • Gergin veya gergin hissetmek
  • Huzursuzluk veya sinirlilik
  • En kötüsünü tahmin etmek
  • Tehlike belirtilerine karşı dikkatli olmak
  • Nefes darlığı
  • Bunların yanı sıra farklı belirtiler de vardır.

Gelecek Kaygısını Atlatmak İçin Ne Yapmalıyım?

Gelecek kaygısını yaşıyorsanız, bunu sağlıklı bir şekilde atlatmak için uzman psikologlardan yardım almanız mümkündür.

12.08.2023
Son Güncelleme: 11.02.2024

Çevrimiçi uzmanlarımız sizinle online terapiye hazır!

Selin Güngör
0.0 (0 Yorum)

Selin Güngör

Klinik Psikolog
Zozan Baskın
5.0 (7 Yorum)

Zozan Baskın

Klinik Psikolog
Ücretsiz Ön Görüşme
Ayşe Perihan Özkan Var
5.0 (1 Yorum)

Ayşe Perihan Özkan Var

Psikolog
Duygu Ergün
5.0 (5 Yorum)

Duygu Ergün

Psikolog
Emre Uzun
5.0 (1 Yorum)

Emre Uzun

Psikolog
Zeynep İrem Bakır
5.0 (16 Yorum)

Zeynep İrem Bakır

Psikolog
Pelin Turgut
5.0 (1 Yorum)

Pelin Turgut

Psikolog
Berfin Şahin
4.3 (7 Yorum)

Berfin Şahin

Klinik Psikolog
Ücretsiz Ön Görüşme
Cansel Aktaş
5.0 (2 Yorum)

Cansel Aktaş

Psikolog
Hidayet Çalışkan
5.0 (27 Yorum)

Hidayet Çalışkan

Psikolog
Ücretsiz Ön Görüşme
Merve Üçok
5.0 (38 Yorum)

Merve Üçok

Psikolog
Cihan İleri
4.4 (12 Yorum)

Cihan İleri

Psikolog
Ücretsiz Ön Görüşme
Ahmed Taha Başer
5.0 (15 Yorum)

Ahmed Taha Başer

Psikolog
Ücretsiz Ön Görüşme
İrem Gülşen Koçer
0.0 (0 Yorum)

İrem Gülşen Koçer

Psikolog
Ücretsiz Ön Görüşme
Revşan Kahraman
0.0 (0 Yorum)

Revşan Kahraman

Psikolog
Ayşenur Daldal
5.0 (1 Yorum)

Ayşenur Daldal

Psikolog
Ece Yurdakul
5.0 (8 Yorum)

Ece Yurdakul

Psikolog
Eda Gül Ülgüt
5.0 (1 Yorum)

Eda Gül Ülgüt

Klinik Psikolog
Ücretsiz Ön Görüşme
Gülnihal Ak
5.0 (1 Yorum)

Gülnihal Ak

Klinik Psikolog
Muhammed Yümlü
0.0 (0 Yorum)

Muhammed Yümlü

Psikolog

İlk seansına özel %15 indirim. Şimdi başla!

Önerilen Yazılar