< Geri
online psikolog logo white
Psikolojik Hastalıklar

Afazi Nedir?

İçindekiler


Afazi, beyin kanaması ve inme gibi rahatsızlıkların yaşanması ile birlikte beynin konuşma bölümünde meydana gelen hasarı ifade eden bir kavramdır. Beynin konuşma merkezinde oluşum gösteren ve hastanın yaşamını olumsuz yönde etkileyen bu hasar; kişilerde konuşma bozukluğu, algıda ve verilen cevaplarda tutarsızlık ve iletişim problemleri gibi durumların meydana gelmesine neden olmaktadır.

Afazi hastalığı olan kişilerde % 45 gibi bir oranda iyileşmelerin görüldüğünü söylemek mümkündür. Ancak Afazi teşhisi ve tedavi sürecinin doğru bir şekilde ilerletilmesinin önemi son derece büyüktür. Durum kapsamında gerekli görülen rehabilitasyon süreçleri ve multidisipliner bir yaklaşım ile birlikte kişiler tekrardan eski yaşam kalitesine sahip olabilmektedir. Unutulmaması gereken konu ise afazi teşhisinin zamanında yapılması ve tedaviye erken başlanılmasıdır.

Afazi, beynin sol lobunda mevcut olan konuşma alanında bir veya birden daha fazla kısmın hasar görmesi ile oluşum gösteren bir hastalıktır. Beyne giden damarlarda tıkanma ya da havale gibi sebeplerden ötürü beyin loblarında oksijen ve glikoz alımında güçlük meydana gelir ve hasar oluşur. Beyinde oluşan bu hasarın görülme ve yayılma noktalarına göre ise farklı afazi türleri bulunmaktadır.

Afazi Nedenleri Nelerdir?

Afazi, genel olarak beynin sol yarı küresinde meydana gelen inme, beyin travması ya da kafa çarpmalı kazalar sonucunda meydana gelen bir hasardır. Beyin hasarının diğer nedenleri arasında ise şu durumlar gösterilebilir:

  • Beyin enfeksiyonları
  • Beyin tümörleri
  • Beyni etkileyen diğer olumsuz durumlar

Afazi Belirtileri Nelerdir?

Afazi Belirtileri Nelerdir

Afazi belirtileri şu şekilde ifade edilebilir:

  • İsimlendirme konusunda güçlük çekme
  • Konuşmada zorlanma
  • Algılama potansiyelinde düşüklük
  • Okuma ve yazmada güçlük çekme
  • Konuşurken tuhaf kelimeler kullanma

Afazi Tipleri Nelerdir?

Afazi hastalığı, kendi içerisinde pek çok çeşit bulundurmaktadır. Semptomları da afazi türüne göre değişkenlik gösterebilmektedir. Yaygın görülen afazi türleri, şu başlıklar altında açıklanabilir:

  • Tutuk Afazi: Afazi türleri içerisinde Tutuk Afazi yaygın bir şekilde görülür. Bu kişiler, genel olarak ne demek istediklerini bilmektedir. Ancak fikirlerini söyleme ve diğer insanlar ile iletişim kurma konusunda zorluk çekerler. Bu konudan mustarip olan kişilerin pek çoğunun “Dilimin ucunda ama bir türlü gelmiyor.” Gibi cümleler kurduğu görülür. Bu tutukluk, hem sözlü iletişimde hem de yazılı iletişimde görülebilir. Bu yüzden kişinin hayat kalitesini düşürebilmektedir.
  • Akıcı Afazi: Bu afazi tipinden mustarip bir kişi, sağlıklı bir şekilde işitir ve okuyabilir. Fakat anlamlandırma noktasında güçlük çeker. Genel olarak kelimeleri yalnız gerçek anlamlarıyla algılar. Akıcı afazi hastalığına sahip olan bir kişi için kelimenin doğru kullanımı önemli değildir. Yalnızca gerçek anlama odaklanır. Akıcı bir şekilde konuşabilir ancak iletişim kurma konusunda anlamlı bir üretim sağlayamaz.
  • Global Afazi: Bu tür afazi, afazinin en şiddetli hali olarak değerlendirilebilir. Bu hastalık, kişi felç geçirdikten sonra meydana gelir. Bu hastalığa sahip olan kişiler, konuşma ve anlama güçlüğü çekmektedir. Aynı zamanda ilerleyen zamanlarda okuma ve yazma becerilerini de yitirebilmektedir.
  • Progresif Afazi: Bu afazi türüne ender rastlanır. Okuma- yazma ve anlama becerileri zamanla kaybedilir. Bundan dolayı kişiler, jest ve mimikler ile iletişim kurmak zorunda kalır.
  • Anomik Afazi: Anomik afazi hastalığının görüldüğü kişiler, akıcı bir şekilde konuşabilmektedir. Fakat anlamlandırma konusunda son derece güçlük çekmektedir. Algılamada herhangi bir problem yaşanmazken, nesneleri adlandırma ya da sözcük hatırlama konusunda zorluk çektikleri görülür.

Afazi tipleri yukarıda bahsetmiş olduğumuz gibidir. Afazi hastalığından mustarip olan bir kişinin ise kısa süre içerisinde Afazi Tedavisi konusunda bilinçlenip harekete geçmesi önerilir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen afazi testi gibi değerlendirme seçenekleri de bulunmaktadır.

Afazi Teşhisi Nasıl Yapılır?

Felç, beyin hasarı veya tümör sonrasında afazi hastalığının görülme durumu yüksek olabilmektedir. Nörolojik muayenenin ardından afazi teşhisi yapılabilir. Süreçte dil ve konuşma becerilerinin değerlendirilmesi sonucunda ise alanında uzman bir nörolog tarafından tanı kesinleştirilebilmektedir.

Afazi, uzman bir nörolog tarafından teşhis edilebilmektedir. Kişide anlatım ve algı problemlerine dikkat edilir. Afazi teşhisinde geçirilmiş hastalık öyküleri, aile genetiği, tanısal görüntüleme yöntemleri, konuşma testleri, dilbilgisi ve anlatım testleri gibi farklı uygulamalar tercih edilebilmektedir.

Afazi Nasıl Tedavi Edilir?

Afazi Nasıl Tedavi Edilir

Afazi tedavisi, belli başlı faktörler göz önünde bulundurularak gerçekleştirilmektedir. Afazi tedavisi sürecinde dikkate alınması gereken faktörler şu şekildedir:

  • Afazi tipi
  • Hastanın yaşı
  • Beyin hasarının ana nedeni
  • Lezyonunun konumu ve büyüklük derecesi

Afazi hastası bir bireyde dil ve konuşma terapisi uygulamaları, belirtilerin hafiflemesine katkı sunabilir. Terapilerde kişilerin konuşma ve iletişim becerilerini geliştirmek adına yardımcı müdahale teknikleri kullanılabilir.

Afazi Hastalığının İyileşmesini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Afazi hastalığının iyileşme durumunda etkili olan faktörler şu şekildedir:

  • Hasarın oluştuğu beyin bölgesi
  • Beyin hasarının yaygınlık durumu
  • Hastanın yaşı
  • Hastanın cinsiyeti
  • Genel sağlık durumu
  • Hastanın psikolojik durumu

Yukarıda bahsetmiş olduğumuz faktörlerin haricinde kişisel farklılıkların da afazi tedavisini etkileyebildiği söylenebilir. Kişisel farklılıklara; afazi hastalığı öncesinde kişinin zeka seviyesi, eğitim seviyesi ve iletişim kabiliyeti gibi faktörleri örnek olarak gösterebiliriz.

Afazi Hastalığı ile Birlikte Hangi Rahatsızlıklar Oluşabilir?

Afazi hastalığı, genellikle tek başına görülebilen bir rahatsızlık değildir. Afazi ile birlikte vücudun farklı bölge ve işlevlerinde bozukluklar görülebilmektedir. Afazi hastalarında görülebilen diğer rahatsızlıklar şu şekilde listelenebilir:

  • Hemipleji (inme)
  • Hemianopsi (yarı görüş kaybı)
  • Apraksi (günlük hareketler)
  • Epilepsi

Özet

Konuşmak, konuşma sırasında doğru kelimeleri seçmek, anlamak, yazmak ve okumak gibi eylemlerin her biri dil kullanımının birer parçası durumundadır. Bunlardan biri veya daha fazlası beyin hasarı sonucunda işlevini yitirirse, afazi adı verilen hastalık oluşum gösterebilmektedir. Bundan dolayı afazi hastası kişiler, söylemek istedikleri söyleyemez duruma gelebilmektedir.

Afazi hastalığında kişinin okuma, yazma, anlama ve konuşma gibi iletişim becerilerinde büyük gerilemeler görülebilmektedir. Bu hastalığın kendi içerisinde ise bazı tipleri bulunmaktadır. Bu tipler; oluşan hasarın beyindeki yeri ve şiddetine bağlı olarak değişkenlik gösteren belirtilere sahiptir. Bundan dolayı afazi teşhisi ve tedavisi, kişinin yaşam kalitesini yeniden kazanması açısından büyük önem taşımaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Afazi Çocuklarda Görülür mü?

Afazi, çocuklar da dahil olmak üzere herkeste görülebilen bir rahatsızlıktır. Ancak daha çok ileri yaşlarda görülmektedir.

Afazi Tehlikeli mi?

Afazi hastalığı, doğru teşhis ve tedavi yöntemi ile iyileştirilebilecek bir hastalıktır. Bu konuda dikkat edilmesi gereken en önemli faktör, zamanında fark edebilmektir. Afazi belirtilerinin varlığından şüphe eden bir kişinin muhakkak bir uzman ile iletişime geçmesi önerilir.

Afazi Hastalığı Geçici midir?

Afazi rahatsızlığında genel olarak konuşma kabiliyeti ve anlama kabiliyeti gerileme gösterir. Ancak anlama kabiliyeti, genellikle geçici özellik gösterir. Afazi tedavisinin de en doğru şekilde uygulanabilmesi için hastanın anlama becerisinin iyi denilebilecek bir durumda olması önem teşkil eder.

19.10.2023
Son Güncelleme: 27.04.2024

Çevrimiçi uzmanlarımız sizinle online terapiye hazır!

Duygu Ergün
5.0 (6 Yorum)

Duygu Ergün

Psikolog
Nurullah Tığlı
4.5 (8 Yorum)

Nurullah Tığlı

Psikolog
Sedanur Kablan
4.9 (14 Yorum)

Sedanur Kablan

Psikolog
Ece Yurdakul
5.0 (9 Yorum)

Ece Yurdakul

Psikolog
Merve Üçok
5.0 (51 Yorum)

Merve Üçok

Psikolog
Revşan Kahraman
0.0 (0 Yorum)

Revşan Kahraman

Psikolog
Yeşim Tarım
5.0 (5 Yorum)

Yeşim Tarım

Psikolog
Muhammed Yümlü
0.0 (0 Yorum)

Muhammed Yümlü

Psikolog
Zozan Baskın
5.0 (7 Yorum)

Zozan Baskın

Klinik Psikolog
Ayşe Perihan Özkan Var
5.0 (2 Yorum)

Ayşe Perihan Özkan Var

Psikolog
Selen Melay Yanıkan
5.0 (11 Yorum)

Selen Melay Yanıkan

Klinik Psikolog
Begüm Yılmaz
5.0 (2 Yorum)

Begüm Yılmaz

Klinik Psikolog
Cihan İleri
4.7 (20 Yorum)

Cihan İleri

Psikolog
Hidayet Çalışkan
5.0 (40 Yorum)

Hidayet Çalışkan

Psikolog
Ahmed Taha Başer
5.0 (17 Yorum)

Ahmed Taha Başer

Psikolog
Sena Özbeyoğlu
5.0 (44 Yorum)

Sena Özbeyoğlu

Psikolog
Gözde Yücelli
5.0 (1 Yorum)

Gözde Yücelli

Psikolog
Ayşenur Daldal
5.0 (3 Yorum)

Ayşenur Daldal

Psikolog
İrem Gülşen Koçer
0.0 (0 Yorum)

İrem Gülşen Koçer

Psikolog
Emre Uzun
5.0 (1 Yorum)

Emre Uzun

Psikolog

İlk seansına özel %15 indirim. Şimdi başla!

Önerilen Yazılar