Sınav Kaygısı alanında uzman psikologlar

Sınav Kaygısı Nedir?

Öğrenciler sınav öncesi, sınav sırası veya sonrasında endişe, stres veya korku duygularını hissedebilirler. Temelinde yetersizlik korkusu ve başarısızlık endişesi yatan sınav kaygısı, bireyin akademik başarısını olumsuz yönde etkileyen bir faktördür.

Akademik başarıya dair bireysel beklentiler, toplumsal baskılar, var olan günlük hayat endişeleri, sınav anksiyetesi şiddetini artırabilir. Bu durum da öğrencinin bilgiyi hatırlama, anlama ve uygulama kapasitesini azaltır ve akademik performansında düşüşe sebep olur.

Aşırı sınav kaygısı konusunda yapılması gereken en önemli şey, belirtileri gözlemleyip evde ve profesyonel destek alarak bu durumu çözmektir. Çünkü bu durumu doğru şekilde tanımlamak ve yönetmek, eğitim sürecinin parçası olarak büyük önem taşır.

Sınav Kaygısının Nedenleri

Sınav kaygısı, endişe tabanlı bir problemdir. Bu problemi çözebilmek için, probleme sebep olan faktörleri belirlemek gerekir. Aşırı sınav stresi sebepleri belirlenmediği sürece, bu durumu yönetmek için doğru adım atılamaz.

Dikkat eksikliği sınav kaygısı için yer alabilecek faktörler aşağıdadır:

• Yetersiz hazırlık ve düzensiz çalışma alışkanlıkları
• Yüksek beklentiler
• Önceki kötü sınav deneyimleri
• Mükemmeliyetçilik
• Akranlar arası karşılaştırmalar
• Stres ve kaygı yönetim stratejilerinin eksikliği
• Kendi kendine olumsuz konuşmalar

Sınav Kaygısı Belirtileri Nelerdir?

Sınav anında anksiyete kendini farklı şekillerde belli eder. Bu belirtiler de kendi içinde kategorilere ayrılabilir. Böylelikle hem terapist için hem de kişi için ayrım yapmak ve teşhis etmek daha kolay olur.

Fiziksel Belirtiler

• Kalp atışlarının hızlanması ve nefes alıp vermede zorlanma,
• Terleme, titreme veya üşüme gibi vücut ısısında değişiklikler,
• Mide bulantısı, karın ağrısı veya sindirim sorunları,
• Baş ağrısı ve kas gerginliği,
• Aşırı yorgunluk veya enerji eksikliği.

Duygusal Belirtiler:

• Artan endişe, panik atak veya korku hissi,
• Motivasyon eksikliği veya ilgisizlik,
• Özgüven eksikliği, kendini değersiz hissetme,
• Aşırı endişelenme, başarısız olma korkusu,
• Sinirlilik veya huzursuzluk.

Davranışsal Belirtiler:

• Sınavlara çalışmaktan kaçınma veya erteleme,
• Aşırı çalışma, uyku ve beslenme düzeninde bozulmalar,
• Sosyal etkileşimden kaçınma veya geri çekilme,
• Sınav sırasında bilgiyi hatırlamada güçlük,
• Sınav sonuçları hakkında sürekli konuşma veya düşünme.

Sınav Kaygısı ile Başa Çıkmanın Yolları

Sınav kaygısı azaltma teknikleri ile çocuklarda veya ergenlerde sınav kaygısı yönetilebilir. Gelecek kaygısı ile başa çıkmanın yöntemleri sayesinde bireyler sınav öncesi, sınav anı ve sınav sonrası dönemleri yönetebilir ve akademik başarısını geliştirebilirler.

Gerek yetişkinlerde gerek çocuklarda sınav kaygısı için kullanılabilecek kaygı ile baş etme yöntemleri aşağıdaki gibi listelenebilr.

• Düzenli ve planlı çalışma
• Uzun çalışma saatlerinin ardından kısa molalar verme
• Derin nefes alma, meditasyon ve yoga gibi relaksasyon teknikleri
• Olumlu düşünceyi teşvik eden ifadeler kullanmak ve kendine yönelik olumlu telkinlerde bulunmak
• Dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve yeterli uyku
• Akran destek gruplarına katılmak veya bir uzmandan (psikolojik danışman, rehber öğretmen) destek almak. Uzman bilişsel davranışçı terapi sınav kaygısı seansları yapabilir veya ileri seviyelerde psikiyatriste yönlendirerek sınav kaygısı için ilaç kullanmaya başlanabilir.
• Sınav anksiyetesi tedavisi içerisinde bireyin gerçekçi hedefler belirlemesi sağlanabilir.
• Sınav koşullarını önceden simüle etmek
• Dikkati artırmaya yönelik teknikler ve zaman yönetimi stratejileri
• Olumsuz düşünceleri fark etmek ve bunları daha olumlu ve gerçekçi düşüncelerle değiştirmek

Sınav kaygısı terapi yöntemleri, bireyin düşünce yapısına müdahale ederek daha olumlu bir düşünce yapısına sahip olmasını sağlar. Tedaviye başlamadan önce bir uzman ile sınav kaygısı testi yapılmalı ve uzman eşliğinde sınav stresi depresyon ile başa çıkma yollarına başvurulmalıdır.