< Geri
online psikolog logo white
Psikolojik Hastalıklar

Şizoid Ne Demek? Belirtileri ve Tedavisi

İçindekiler


Şizoid, yaygın olmayan bir kişilik bozukluğu türüdür. Şizoid kişilik bozukluğu olan kişilerin sosyal hayatları olumsuz bir şekilde etkilenmektedir. Bu bireyler, genel olarak duygusal yakınlık ve sosyal etkileşim kuramama gibi çeşitli problemler yaşamaktadır.

Şizoid kişilik bozukluğu, bir psikolog ya da psikiyatrist tarafından gerçekleştirilen değerlendirmeler ile teşhis edilebilir. Psikoterapi, bilişsel- davranışçı terapi, ilaçlar ya da bunların kombinasyonu uygulamalar ile şizoid tedavisi gerçekleştirilebilir.

Şizoid Kişilik Bozukluğu Nedir?

Şizoid kişilik bozukluğu, bireyin sosyal ilişkilerinde ve duygularını ifade etmede sınırlı davranışlar sergilemesi durumunu ifade etmektedir. Şizoid rahatsızlığı olan bir kişi, yalnızlık isteği duymaktadır.

Şizoid; sosyal ilişkilerde ilgi eksikliği, yalnız ve korunaklı yaşam tarzına eğilim, gizlilik, duygusal soğukluk, mesafe ve ilgisizlik ile karakterize edilen bir kişilik bozukluğudur. Şizoid semptomları geç çocukluk ya da ergenlik döneminde görülmektedir.

Şizoid kişilik bozukluğu yaşayan bir kişi, duygularını ifade etmede sınırlı olur. İlişki kurma konusunda ise yakınlıktan uzak durmayı tercih eder. Şizoid, eksantrik kişilik bozuklukları veya A kümesi kişilik bozuklukları grubunda tespit edilip değerlendirilen bir kişilik bozukluğudur.

Şizoid kişilik bozukluğuna sahip olan bireyler, genel olarak yalnız kalmayı tercih eder. Yakın ilişki kurmaktan kaçınan bu kişiler, işlerini yalnız başına halletmek eğiliminde olurlar. Büyük olaylar karşısında herhangi bir tepki vermemeleri de muhtemeldir. Sosyal etkinliklerden kaçınan bu kişiler, başkalarıyla duygusal bağ kurmada zorluk çekmektedir.

Şizoid Belirtileri Nelerdir?

Şizoid Belirtileri Nelerdir

Şizoid, genel olarak yetişkinliğin erken dönemlerinde ve çocukluk çağında görülme sıklığı yüksek bir kişilik bozukluğu türüdür. Bu yüzden şizoid belirtileri de yaş aralıklarına göre değişkenlik gösterebilmektedir.

Şizoid durumuna sahip olan kişiler; okul, iş ve sosyal yaşamın diğer alanlarında var olabilmek konusunda güçlük çeker. Şizoid belirtileri ise şu şekilde ifade edilebilir:

  • Yalnız kalmayı tercih ederler. Gerçekleştirdikleri aktivitelerde yalnız olmak isterler.
  • Aile üyeleri de dahil olmak üzere tüm insanlarla yakın ilişki kurmaktan geri dururlar.
  • Cinsellik konusunda istek duymazlar.
  • Duygularını ifade etmede ve tepki vermede güçlük çekerler.
  • Şizoid kişiler; başkaları tarafından soğuk, tepkisiz ve duygusuz olarak nitelendirilir.
  • Mizah anlayışları düşüktür.
  • Motivasyon ve hedef belirleme gibi durumlarda zayıf bir yapıları vardır.
  • Başkalarının kendilerine yönelik olan düşüncelerini ya da eleştirilerini tepkisiz bir şekilde karşılarlar.
  • Hayal dünyaları geniştir.

Yukarıda bahsetmiş olduğumuz şizoid belirtileri dışında; bu kişiler evlilik yapmak istemezler ya da yetişkin olarak ebeveynleri ile yaşamaya devam edebilirler.

Şizoid Nedenleri Nelerdir?

Şizoid nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Fakat bu yönde gerçekleştirilen araştırmalar, pek çok olası faktörün şizoid kişilik bozukluğunun gelişiminde rol oynayabileceğini göstermiştir. Şizoid oluşumunda rol oynayabilecek durumlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Genetik yatkınlık: Şizoid, şizotipal kişilik bozukluğu ya da şizofreni hastası bir ebeveyne ya da akrabaya sahip olmak; kişinin şizoid rahatsızlığına sahip olmasının nedeni olabilir.
  • Çevresel faktörler: Çocukluk döneminde yaşanılan duygusal ihmal, istismar ya da soğuk bir aile ortamı gibi durumlar; duygusal ifadelerin bastırılmasına ve sosyal izolasyon eğilimlerinin gelişmesine neden olabilir. Bundan dolayı da kişi, şizoid rahatsızlığına sahip olabilir.
  • Sosyal iletişim eksikliği: Şizoid kişilik bozukluğu bulunan kişiler, genel olarak sosyal etkileşimlerden kaçınan bir yapıya sahiptir. Çocukluk döneminde kişinin sosyal ilişkilerinin sınırlı olması ya da sosyal hayattan uzak ebeveynlere sahip olması bu durumun yaşanmasında etkili olabilir.
  • Kişisel özellikler: Kişinin içe dönük, sosyal ilişkilerden uzak durmayı tercih eden bir yapısının bulunması da şizoid rahatsızlığının altında yatan bir neden olabilir.

Şizoid Komplikasyonları Nelerdir?

Şizoid komplikasyonları, kişilerin yapılarına göre değişkenlik gösterebilir. Şizoid kişilik bozukluğuna sahip olan kişilerde görülen en yaygın komplikasyon, sosyal etkileşimlerde zorluk yaşamadır. Bu kişiler, sosyal ilişkilerde sınırlı davranır. Bu temkinli davranış; arkadaşlık, duygusal ilişkiler ve aile ilişkileri gibi alanlarda problemlere de yol açabilmektedir. İzolasyon ve yalnızlık duygularıyla mücadele eden kişilerde görülen diğer şizoid komplikasyonlar da şu şekildedir:

  • Şizofreni ya da diğer sanrısal bozuklukların ortaya çıkması
  • Anksiyete bozuklukları
  • Majör depresyon gelişimi
  • Çeşitli duygu durum bozukluklarının oluşması

Şizoid Kişilik Bozukluğu Yaygın mıdır?

Şizoid kişilik bozukluğuna dair yapılan araştırmalarda, kişiler arasında görülen nadir bir kişilik bozukluğu türü olduğu görülmüştür. Bunun nedeni ise bu rahatsızlığa sahip olan bireylerin tedavi alma sıklığının az olması olarak değerlendirilmiştir.

Şizoid, genel olarak erken yetişkinlik döneminde ve çocukluğun son evrelerinde yaygın bir şekilde görülür. Bunun yanı sıra, genetik yatkınlığa sahip erkeklerde de yaygın bir şekilde görülebilmektedir.

Şizoid Teşhisi Nasıl Yapılır?

Şizoid teşhisi, bir uzman tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda konulabilir. Şizoid teşhisi, belirtilerin sürekli olup olmadığına ve kişinin işlevselliğini ne denli etkilediğine bağlı olarak belirlenmektedir. Şizoid teşhisinde kullanılan bazı yöntemler ve kriterler vardır. Bu yöntem ve kriterler şu şekildedir:

  • Şizoid belirtilerinin dinlenmesi
  • Kişisel geçmiş hakkında bilgi sahibi olunması
  • Fiziki muayene
  • Şizoid belirtilerinin aranması

Şizoid kişilik bozukluğunun teşhis süreci, kişinin durumuna ve uzmanın tercihine bağlı bir şekilde değişkenlik gösterebilir. Şizoid tanısı konulduktan sonra ise şizoid tedavisi ve destek planlaması için uzman tarafından uygun bir yol haritası belirlenmektedir.

Şizoid Tedavisi Nasıl Gerçekleştirilir?

Şizoid Tedavisi Nasıl Yapılır

Şizoid tedavisi, ayırıcı bir tanı içermemektedir. Bundan dolayı tercih edilen yöntem genel olarak psikoterapi olur. Fakat bu kişilik bozukluğuna sahip olan kişiler, ilişki kurma gibi bağlantılara yatkınlık göstermediği için terapiyi kabul etmeyebilir. Bu noktada kişinin çevresinde bulunan bireylere önemli rol düşmektedir.

Şizoid kişilik bozukluğunun tedavisi, farklı yaklaşımlar ile gerçekleştirilebilir. Bu yaklaşımlar şu şekildedir:

  • Psikoterapistle yapılan bireysel terapi
  • Sosyal ilişkilerin sağlanması için grup tedavisi
  • İlaç tedavisi

Özet

Şizoid; bireyin duygusal yönden ifadelerinin kısıtlı olduğu, sosyal ilişkilerden kaçınmak istediği, içe dönük bir hayat tarzı benimsediği bir kişilik bozukluğu türüdür. Bu kişilik bozukluğuna sahip olan kişiler, yalnızlık ve soğukluk duygularıyla baş edemezler.

Şizoid rahatsızlığına sahip olan kişilerin nedenleri, terapi için ikna yöntemleri, teşhis ve tanı şekilleri, tedavi süreçleri birbirinden farklılık gösterebilmektedir. Bundan dolayı da tedavi süreci uzayabilir. Toplumdan kendilerini soyutlamaları, yalnız kalma istekleri, işlerini yalnız başlarına halledebileceklerine inanmaları da sürecin olumsuz bir şekilde etkilenmesine neden olan durumlardır. Ancak doğru tanı ve tedavi ile birlikte şizoid kişilik bozukluğu iyileştirilebilir.

Sık Sorulan Sorular

Şizoid Kişiler Evlenebilir mi?

Şizoid kişilik bozukluğu bulunan ve bu yönde herhangi bir tedavi yöntemiyle buluşmayan kişiler evlenmek istememektedir.

Şizoid ve Şizotipal Farkı Nedir?

Şizoid kişiler; sosyal açıdan çekingen, ilişkileri zayıf ve içe dönük karaktere sahip olur. Fakat şizotipal, şizofreni ile yakından ilişkili olan bir rahatsızlıktır.

Şizoid Şizofreniye Dönüşür mü?

Şizoid, şizofreni için bir risk faktörüdür. Yapılan araştırmalarda şizoid kişilerde farklı psikolojik rahatsızlıkların daha sık bulunduğu görülmüştür. Bu psikolojik rahatsızlıklardan biri de şizofrenidir.

20.10.2023
Son Güncelleme: 25.02.2024

Çevrimiçi uzmanlarımız sizinle online terapiye hazır!

Gözde Yücelli
5.0 (1 Yorum)

Gözde Yücelli

Psikolog
Muhammed Yümlü
0.0 (0 Yorum)

Muhammed Yümlü

Psikolog
Zozan Baskın
5.0 (7 Yorum)

Zozan Baskın

Klinik Psikolog
Merve Üçok
5.0 (42 Yorum)

Merve Üçok

Psikolog
Selen Melay Yanıkan
5.0 (10 Yorum)

Selen Melay Yanıkan

Klinik Psikolog
Levent Dokuzer
5.0 (2 Yorum)

Levent Dokuzer

Psikolog
Hidayet Çalışkan
5.0 (34 Yorum)

Hidayet Çalışkan

Psikolog
Sena Özbeyoğlu
5.0 (43 Yorum)

Sena Özbeyoğlu

Psikolog
Ayşe Perihan Özkan Var
5.0 (2 Yorum)

Ayşe Perihan Özkan Var

Psikolog
Cihan İleri
4.6 (17 Yorum)

Cihan İleri

Psikolog
Nurullah Tığlı
4.5 (8 Yorum)

Nurullah Tığlı

Psikolog
Ahmed Taha Başer
5.0 (16 Yorum)

Ahmed Taha Başer

Psikolog
Eda Gül Ülgüt
5.0 (1 Yorum)

Eda Gül Ülgüt

Klinik Psikolog
Cansel Aktaş
5.0 (3 Yorum)

Cansel Aktaş

Psikolog
İrem Gülşen Koçer
0.0 (0 Yorum)

İrem Gülşen Koçer

Psikolog
Ece Yurdakul
5.0 (8 Yorum)

Ece Yurdakul

Psikolog
Sedanur Kablan
5.0 (13 Yorum)

Sedanur Kablan

Psikolog
Berfin Şahin
4.3 (7 Yorum)

Berfin Şahin

Klinik Psikolog
Gülnihal Ak
5.0 (1 Yorum)

Gülnihal Ak

Klinik Psikolog
Nisa Dabanıyastı
0.0 (0 Yorum)

Nisa Dabanıyastı

Klinik Psikolog

İlk seansına özel %15 indirim. Şimdi başla!

Önerilen Yazılar