Travma sonrası bozuklukta hafızaya güvenememek

Merhaba ,ben Psikolog Elif Sena Çavuş. Ya kritik bir olay yaşadıysam ama bir yandan da ya unuttuysam diye endişelendiğinizi anlıyorum. Bu durumun ardında hipotetik bir kaygı olabilir, kontrol edemediğimiz durumlarda(çocukluk dönemi,yanımızda birinin olmadığı sadece kendimizin hatırlamasına kalmış şeyler, yoğun uyku/narkoz hâli, ...) hipotetik şeyler üretme olasılığımız da artar. Peki neden hipotetik/sahte anı üretiriz diye soracak olursanız,birçok sebep var. Zihin anları pürüzsüz olarak kaydetmez,biz bir şey katariz ve aslında anıları düsünürken de tekrar bir şeyler eklemeye ,bir nevi anıyı yeniden oluşturmaya başlarız. Çünkü unutmaya meyilliyiz ve boslukları doldurmaya çalışıyor zihin. Yahut olay yaşandı ve unuttuysanız ,bu durumda da beynin savunma mekanizması zihinde bir sis oluşturup unutmanızı sağlayacak şekilde bastırabilir. Kendinize ve zihninize anılar noktasında güvenemediğiniz bu durumda terapiye başvurmak en sağlıklısı olacaktır.Kilitli kapıyı açıp ardında gerçek manada ne olduğunu görmek lazım. Dilerseniz randevu oluşturabilirsiniz.

Merhaba, Deneyimlediğiniz durum bir hafıza sorunundan daha çok zihninizin belirsizliğe karşı geliştirdiği bir savunma hali olabilir. Bazen bir olayı unutup unutmadığınızı bu kadar yoğun sorgulamanız, hafızanızın zayıflığından değil, o konuya dair hissettiğiniz yüksek sorumluluk ve kontrol etme ihtiyacından kaynaklanır. Zihin, belirsizliğe tahammül edemediği anlarda böyle şüphe döngüleri yaratabilir. Bu durumun üzerine gitmek, aslında bu şüphenin hayatınızda neyi temsil ettiğini anlamaktan geçiyor. Bu döngüyü birlikte anlamlandırmak ve çalışmak isterseniz size eşlik etmek isterim.

Merhaba travma sonra bir çok hafıza problemleri ya da psikolojik rahatsızlıklar ortaya çıkabilir fakat öncelikle yaşanan travma tanısı mı ya da etkileri neler bu uzmanın yöneteceği süreçlerdir kendi araştırmalarınız maalesef yetersiz kalabilir dilerseniz benimle seans oluşturabilirsiniz sizinle çalışmak isterim iyi günler dilerim.

Travmatik ya da yoğun stres içeren yaşantılar sonrasında kişiler bazen hafızalarına güvenmekte zorlanabilir ve “acaba unuttum mu?” şeklinde şüpheler yaşayabilirler. Özellikle kaygı ve obsesif düşünce eğilimlerinde bu sorgulama daha sık görülebilir. Ancak yalnızca belirtilere bakarak kişinin kendisine tanı koyması yanıltıcı olabilir. Hafıza her zaman birebir kayıt gibi çalışmaz; stres, kaygı ve travma dikkat ve hatırlama süreçlerini etkileyebilir. Bu durum günlük yaşamınızı belirgin şekilde etkiliyorsa bir psikolog ve psikiyatrist ile detaylı değerlendirme yapmak faydalı olabilir.

Merhaba… Bu endişeni bu kadar açık anlattığın için teşekkür ederim. Kritik bir olayı “ya unuttuysam” diye düşünüp sürekli kontrol etme ihtiyacı hissetmen, gerçekten bunaltıcı olmalı. Araştırdığın OKB ve false memory ile benzemesi de seni daha da tedirgin etmiş gibi duruyor. Birlikte bakalım mı? Önemli bir olayı tamamen unutmak mümkün mü? Evet, travmatik veya aşırı stresli olaylarda dissosiyatif unutma (repression) yaşanabilir. Beyin, kişiyi korumak için bazı detayları veya olayın kendisini geçici olarak “erişilmez” hale getirebilir. Ancak bu genellikle tamamen silmek şeklinde değil, kısmi veya bulanık unutma şeklindedir. Tamamen unutmak ve hiçbir iz kalmamak nadir bir durumdur. Çoğu zaman olay belli belirsiz bir şekilde “orada bir şey vardı ama hatırlamıyorum” hissi bırakır. Neden bu kadar şüphe ediyoruz? Bu şüphe, genellikle OKB mekanizması ile ilişkilidir. OKB’de belirsizliğe tahammül etmek çok zordur. Zihin “ya unuttuysam, ya yanlış hatırlıyorsam” diye sürekli kontrol ihtiyacı yaratır. Bu, false memory (yanlış anı) riskini de artırır: Beyin, boşlukları doldurmak için bazen uydurma detaylar ekler ve kişi “acaba gerçekten oldu mu?” diye şüpheye düşer. Askerlik, stresli dönemler veya geçmiş travmalar bu tür döngüleri tetikleyebilir. Bu durum seni “kötü” veya “sorunlu” yapmaz. Aksine, beynin seni korumaya çalışırken yarattığı bir güvenlik mekanizmasıdır. Ancak bu döngü devam ederse hayat kalitesini düşürür. Şu anda en çok hangi olayla ilgili “ya unuttuysam” endişesi yaşıyorsun? Ve bu şüphe geldiğinde bedeninde ve zihninde tam olarak ne oluyor (kalp çarpıntısı, zihin dönmesi vs.)? İstersen bu döngüyü fark etmek ve yönetmek için birlikte çalışabiliriz. Profesyonel bir değerlendirme (psikiyatrist + psikoterapist) bu konuda netlik kazandırabilir. Yalnız değilsin ve bu yönetilebilir bir durum. Ne düşünüyorsun? Devam edelim mi?